Okul Öncesi Etkinlikler: Evde 30 Ekransız Fikir

Okul öncesi etkinlikler; 3–6 yaş çocuklarının oyun yoluyla dil, sayı, doğa, sanat, müzik ve hareketle tanıştığı kısa, uygulamalı çalışmalardır. Evde yapılacak bir etkinlik için pahalı malzeme gerekmez: düğmeler, yumurta kolisi, tuz hamuru, bir el feneri ve bir kâse su çoğu zaman yeterlidir. Aşağıda türlerine göre gruplanmış 30 ekransız etkinlik, 5–6 yaş için ek öneriler ve haftalık bir plan örneği bulacaksınız.

Okul öncesi etkinlik türleri nelerdir?

Anaokulu ve ana sınıflarında etkinlikler genellikle şu türlere ayrılır. Evde de aynı türleri dönüşümlü yapmak, günleri dengeli kılar:

• Türkçe ve dil etkinlikleri: Hikâye dinleme ve anlatma, tekerleme, kelime oyunları.
• Matematik etkinlikleri: Sayma, sınıflandırma, örüntü, ölçme, şekiller.
• Fen ve doğa etkinlikleri: Gözlem, basit deney, tahmin etme.
• Sanat etkinlikleri: Boyama, kolaj, baskı, hamur.
• Müzik etkinlikleri: Şarkı, ritim, basit çalgılar.
• Hareket etkinlikleri: Denge, koşma, atma-tutma, dans.
• Oyun ve drama: Taklit, rol yapma, kurallı oyunlar.
• Okuma yazmaya hazırlık: Çizgi çalışmaları, ses farkındalığı, el becerisi (özellikle 5–6 yaş).

Evde 30 ekransız okul öncesi etkinlik

Dil ve Türkçe etkinlikleri

1. Hikâye tamamlama: Bir hikâyenin başını okuyun, sonunu çocuk getirsin. Aşağıda bunun için yazılmış özgün bir başlangıç var.
2. Ses avı: "Evde 'm' sesiyle başlayan üç eşya bul." Masa, makas, mandal… (4 yaş ve üstü)
3. Çorap kukla tiyatrosu: Eski bir çoraba kumaş kalemiyle göz ve ağız çizin; kukla günün nasıl geçtiğini anlatsın.
4. Resimden hikâye: Bir kitaptan tek bir resim seçin, çocuk resimde ne olduğunu ve sonra ne olacağını anlatsın.

Matematik etkinlikleri

1. Düğme sınıflandırma: Düğmeleri renge, büyüklüğe ya da delik sayısına göre ayırın. Küçük parça olduğu için 3 yaş altı kardeşlerden uzak tutun.
2. Yumurta kolisi sayma: Kolinin gözlerine 1'den 10'a kadar sayı yazın, her göze o kadar nohut ya da makarna koyun.
3. Makarna örüntüsü: İpe iki kısa, bir uzun makarna dizerek örüntü kurun; çocuk devam ettirsin.
4. Bardakla ölçme: Bir sürahiyi kaç bardak suyla doldurabiliriz? Önce tahmin, sonra deneme.
5. Şekil avı: Evde daire, kare ve üçgen biçimli eşyaları bulup listeleyin.

Fen ve doğa etkinlikleri

1. Yüzer mi, batar mı? Bir kâse su ve mutfaktan beş eşya; önce tahmin, sonra deneme.
2. Fasulye çimlendirme: Islak pamuğa bir fasulye koyun, her gün bir resim çizerek değişimi kaydedin.
3. Buzdaki oyuncakları kurtarma: Küçük oyuncakları suyla dondurun; ılık su ve kaşıkla kurtarın.
4. Gölge oyunu: Karanlık odada el feneriyle duvarda hayvan gölgeleri yapın; fener yaklaşınca gölge ne oluyor?

Bir haftaya yayılan bir fen projesi isterseniz, kesilmiş bir pet şişeyle balkona basit bir yağmur ölçer kurup her gün su seviyesini işaretleyebilirsiniz. Nori Tales'in örnek kitabı Arda'nın Yağmur Ölçeri tam olarak böyle bir haftayı anlatır; ilk bölümü ücretsiz okunabilir (daha büyük çocuklar için yazılmıştır, ama fikir küçüklere de ilham verir).

Sanat etkinlikleri

1. Yaprak baskı: Parktan toplanan yaprakları boyayıp kâğıda bastırın.
2. Dergi kolajı: Eski dergilerden "mavi şeyler" ya da "hayvanlar" temalı bir kolaj.
3. Tuz hamuru: İki ölçü un, bir ölçü tuz ve yaklaşık bir ölçü suyla yoğrulan hamurdan figürler. Kuruyunca boyanabilir.
4. Pipetle boya üfleme: Kâğıda damlatılan sulu boyayı pipetle üfleyerek "ağaç dalları" yapın.

Müzik ve ritim etkinlikleri

1. Şişe marakası: Küçük bir şişeye pirinç koyun, kapağını sıkıca bantlayın; şarkıya eşlik edin.
2. Hızlı-yavaş dans: Müzik hızlanınca hızlı, yavaşlayınca yavaş dans; durunca heykel.
3. Ritim taklidi: Siz bir ritim alkışlayın, çocuk tekrar etsin; sonra roller değişsin.

Hareket etkinlikleri

1. Yastık parkuru: Yastıklarla bir yol kurun; üzerinden atlayarak ya da sürünerek geçilsin.
2. Bant çizgisi: Yere kâğıt bantla düz ve zigzag çizgiler yapıştırın, üzerinde yürüyün.
3. Hayvan yürüyüşleri: Ayı gibi dört ayak, tavşan gibi zıplama, yengeç gibi yana yürüme.
4. Balon voleybolu: Balonu yere düşürmeden elle havada tutmak. Patlayan balon parçaları boğulma riski taşır; 8 yaş altında yalnızca yetişkin gözetiminde oynayın ve parçaları hemen toplayın.

Oyun ve drama etkinlikleri

1. Market oyunu: Mutfaktaki kutulara fiyat etiketi yapıştırın, oyuncak parayla alışveriş.
2. Postane oyunu: Ailedeki herkese resimli bir "mektup" hazırlayıp kapı kapı dağıtmak.
3. Duygu aynası: Mutlu, şaşkın, üzgün, kızgın yüzleri aynada taklit edin; "En son ne zaman böyle hissettin?" diye sorun.

Okuma yazmaya hazırlık (5–6 yaş)

1. Kum tepsisinde çizgi: Bir tepsiye un ya da kum serpin; parmakla düz, eğik ve dalgalı çizgiler çizilsin.
2. İsimdeki ilk ses: Aile bireylerinin isimlerinin hangi sesle başladığını bulun, aynı sesle başlayan başka kelimeler arayın.
3. Kesme çalışması: Çocuk makasıyla kâğıda çizilmiş düz ve kıvrımlı çizgileri kesmek; her zaman yetişkin yanında.

Hikâye tamamlama için özgün bir başlangıç

Bu kısa başlangıcı okuyun ve "Sence sonra ne oldu?" diye sorun. Doğru cevap yoktur; çocuğun anlattığı her son kabul edilir.

Kayıp Düğme. Ceketin en üstteki düğmesi bir sabah kayboldu. Ceket çok üzüldü, çünkü o düğme en parlak düğmesiydi. Önce koltuğun altına bakıldı: orada bir kalem, bir de kurumuş bir çiçek vardı ama düğme yoktu. Sonra halının kenarına bakıldı: orada da bir legodan başka bir şey yoktu. Tam umudu kesilecekken pencerenin önünden küçük bir ses geldi: "Tık, tık, tık!" Biri cama vuruyordu. Ve o birinin gagasında parlak, yuvarlak bir şey vardı…

Çocuk hikâyeyi bitirdikten sonra sonunu resimle çizmesini isteyebilirsiniz. Böylece bir dil etkinliği aynı zamanda bir sanat etkinliğine dönüşür.

5–6 yaş okul öncesi etkinlikleri

5–6 yaş çoğu çocuk için ilkokuldan önceki yıldır. Bu yaşta etkinlikler biraz daha uzun sürebilir ve kurallar daha önemli hale gelir. Öne çıkan etkinlikler:

• Kurallı oyunlar: Sıra beklenen kutu oyunları, "Kim kaybetti?" yerine "Bir daha oynayalım mı?" diyebilmek.
• Tahmin-gözlem-sonuç deneyleri: Önce "Ne olacak?" sorusu, sonra deneme, en sonunda bir resimle kayıt.
• Ses farkındalığı oyunları: Kafiyeli kelimeler bulmak, kelimeyi hecelere ayırıp alkışlamak.
• 20'ye kadar sayma ve karşılaştırma: "Hangisinde daha çok?" soruları, basit toplama hikâyeleri.
• Takvim ve hava durumu panosu: Her sabah günün adını ve havayı birlikte işaretlemek.
• Uzun soluklu projeler: Bir hafta boyunca bitki yetiştirmek ya da bir kartondan ev yapmak.

Haftalık etkinlik planı örneği

Süreler yaklaşık değerlerdir. Çocuğun ilgisi devam ediyorsa uzatın, sıkıldıysa bir sonraki güne bırakın.

Okul öncesi etkinlik planı nasıl hazırlanır?

Ev için bir etkinlik planı dört satırdan oluşabilir:

1. Amaç: Bu etkinlikte ne yapacağız? ("Renklere göre ayırmak")
2. Malzeme: Önceden hazırlanacaklar (düğmeler, üç kâse)
3. Akış: Başlangıç sorusu, etkinlik, toparlama
4. Sohbet: "En çok hangi kısmı sevdin? Bir daha yapsak neyi değiştirirdin?"

Toparlama da etkinliğin bir parçasıdır: malzemeleri birlikte kaldırmak, sorumluluk duygusunu da besler.

Güvenlik ve ücretsiz kaynaklar

• Düğme, nohut, boncuk gibi küçük parçalar yalnızca yetişkin gözetiminde ve 3 yaş altındaki kardeşlerden uzakta kullanılmalı.
• Makas, el feneri pilleri ve deney malzemeleri her zaman yetişkin kontrolünde olmalı.
• Su ile yapılan etkinliklerde çocuk hiçbir zaman yalnız bırakılmamalı.

Hazır çalışma sayfası arayan aileler için Millî Eğitim Bakanlığı'nın ücretsiz yayımladığı okul öncesi etkinlik kitapları ve fasikülleri ile halk kütüphanelerinin çocuk bölümleri iyi başlangıç noktalarıdır.

Sık sorulan sorular

Okul öncesi etkinlik türleri nelerdir?

Okul öncesi etkinlikler genellikle Türkçe ve dil, matematik, fen ve doğa, sanat, müzik, hareket, oyun ve drama ile okuma yazmaya hazırlık etkinlikleri olarak gruplanır. Evde bu türleri hafta içine dağıtmak, çocuğun farklı alanlarda oynamasını sağlar.

5–6 yaş okul öncesi etkinlikleri nelerdir?

Bu yaşta kurallı oyunlar, tahmin-gözlem deneyleri, ses farkındalığı ve hece oyunları, 20'ye kadar sayma, takvim panosu ve bir hafta süren küçük projeler öne çıkar. Çizgi çalışmaları ve makasla kesme de okula hazırlık için sık yapılır.

Okul öncesi etkinlik ne kadar sürmeli?

Evde yapılan etkinlikler için 10–20 dakika çoğu zaman yeterlidir; sanat ve doğa etkinlikleri daha uzun sürebilir. En iyi ölçü çocuğun ilgisidir: ilgisi sürüyorsa devam edin, sıkıldıysa etkinliği bir sonraki güne bırakın.

Okul öncesi etkinlik planı nasıl hazırlanır?

Amaç, malzeme, akış ve kısa bir sohbet sorusu yazmak ev için yeterli bir plandır. Etkinliği bir başlangıç sorusuyla açıp birlikte toparlayarak kapatmak, planın en önemli parçalarıdır.

Okul öncesi etkinlik sayfaları ücretsiz nereden bulunur?

Millî Eğitim Bakanlığı okul öncesi için ücretsiz etkinlik kitapları ve fasiküller yayımlar; halk kütüphanelerinin çocuk bölümleri de etkinlik kitapları sunar. Bu yazıdaki 30 etkinlik ise hiçbir çıktı gerektirmeden evdeki malzemelerle yapılabilir.

Günün son etkinliği: masal

Gün boyu yapılan etkinliklerin en sakini, akşam okunan kısa bir masaldır. 5 yaşındaki bir çocuğun masalda neye ihtiyaç duyduğunu 5 yaş masalları yazımızda, beş dakikada biten örnekleri ise kısa masallar yazımızda bulabilirsiniz.

Nori Tales, çocuğunuzun adıyla kişiselleştirilmiş, yaşa göre değerleri işleyen 7 bölümlük haftalık kitaplar hazırlar; her gece bir bölüm. 4–6 yaş temaları için 4–6 yaş programına bakabilirsiniz.

Hesap açmadan bir örnek okuyun: Arda'nın Yağmur Ölçeri — 1. bölümü ücretsiz oku (9–10 yaş örneği). Beğenirseniz ücretsiz bir hesap oluşturabilirsiniz.